Bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu (RISEP) là một trong những nội dung quan trọng của hoạt động khuyến công. Những năm gần đây, sự bứt phá của các sản phẩm RISEP là minh chứng cho thấy hiệu quả thiết thực mà Chương trình đem lại cho các cơ sở công nghiệp nông thôn (CNNT). Nhìn lại hành trình triển khai Chương trình Bình chọn sản phẩm RISEP do Bộ Công Thương chủ trì có thể khẳng định, Chương trình không còn dừng lại ở một kỳ thi hay tôn vinh đơn thuần, mà đã thực sự trở thành "đòn bẩy", tiếp sức cho sản phẩm CNNT vươn mình.

Cơ sở có sản phẩm được chứng nhận RISEP sẽ được hưởng nhiều quyền lợi

Tấm "Giấy thông hành" cho sản phẩm CNNT

Được tổ chức định kỳ 2 năm/lần, Chương trình bình chọn sản phẩm RISEP tuân thủ quy trình chặt chẽ từ cấp xã đến cấp tỉnh và quốc gia. Mỗi sản phẩm tham gia được đánh giá dựa trên hệ thống tiêu chí toàn diện gồm chất lượng, mẫu mã, đáp ứng thị trường, khả năng phát triển sản xuất, tiêu chí về kinh tế, kỹ thuật, xã hội, môi trường, tiêu chí về tính văn hóa và thẩm mỹ.

Những sản phẩm đạt danh hiệu RISEP được hỗ trợ quảng bá tại các hội chợ, trưng bày trên sàn thương mại điện tử, đồng thời ưu tiên tiếp cận các chương trình xúc tiến thương mại của Bộ Công Thương và các địa phương. Chính vì vậy, để đạt được danh hiệu RISEP, các cơ sở CNNT phải không ngừng đầu tư, đổi mới quy trình và xây dựng bản sắc riêng cho sản phẩm.

Một trong những giá trị cốt lõi nhất của tấm giấy chứng nhận sản phẩm RISEP chính là sự bảo chứng uy tín từ cơ quan quản lý nhà nước. Trong bối cảnh thị trường cạnh tranh gay gắt và người tiêu dùng ngày càng khắt khe về nguồn gốc, vệ sinh an toàn thực phẩm hay tính thân thiện môi trường, danh hiệu này như một tấm "giấy thông hành" giúp sản phẩm tiến vào hệ thống siêu thị, chuỗi bán lẻ hiện đại và các kênh xuất khẩu.

Tại Lễ tôn vinh và trao Giấy chứng nhận sản phẩm RISEP cấp quốc gia lần thứ VI - 2025 với chủ đề "Vững bền bản sắc, vươn tầm phát triển", Bộ Công Thương đã vinh danh 108 sản phẩm, bộ sản phẩm xuất sắc được chọn lọc khắt khe từ hàng trăm hồ sơ trên cả nước. Các nhóm sản phẩm ghi nhận bước tiến rõ rệt về hàm lượng công nghệ, thiết kế bao bì và tính ứng dụng xanh. Và đằng sau mỗi danh hiệu được trao là những câu chuyện vươn lên vượt bậc của các doanh nghiệp, cơ sở CNNT.

Xuất phát điểm từ một tổ hợp tác sản xuất nhỏ lẻ ở vùng chè Thái Nguyên, Hợp tác xã (HTX) Tuyết Hương từng gặp nhiều khó khăn trong việc chuẩn hóa chất lượng và tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định cho sản phẩm Tuyết Hương trà.

Bằng sự nỗ lực của HTX, sự đồng hành của chương trình bình chọn sản phẩm RISEP các cấp, HTX đã mạnh dạn cải tiến toàn bộ quy trình chế biến, đầu tư hệ thống máy móc thiết bị công nghệ cao, chuẩn hóa bao bì hút chân không đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm... Khi sản phẩm Tuyết Hương trà được vinh danh là Sản phẩm RISEP cấp quốc gia năm 2025, đây không chỉ là niềm tự hào của vùng trà trung du mà còn là "bước ngoặt" thương mại cho sản phẩm.

Bà Trần Thị Tuyết, Giám đốc HTX Tuyết Hương, chia sẻ, việc Tuyết Hương trà được công nhận sản phẩm RISEP cấp quốc gia chính là động lực lớn để chúng tôi tự tin đầu tư dây chuyền chế biến sâu, mở rộng vùng nguyên liệu đạt chuẩn hữu cơ và vươn tới các thị trường mới. Mục tiêu tiếp theo của HTX là đa dạng hóa hệ sinh thái sản phẩm từ trà, quyết tâm xây dựng chuỗi giá trị bền vững và khẳng định vị thế thương hiệu trên thị trường.

Chia sẻ về hiệu quả của Chương trình bình chọn sản phẩm RISEP đem lại, ông Hoàng Chuẩn - Giám đốc Công ty TNHH MTV Sản xuất Hoàng Phú (tỉnh Đồng Nai) cho biết, sau khi được vinh danh sản phẩm RISEP cấp quốc gia lần thứ ba, chúng tôi có thêm niềm tin và sự tự tin để đưa hạt điều của tỉnh vươn xa, từng bước chinh phục thị trường trong nước, hướng tới xuất khẩu. Giải thưởng góp phần khẳng định chất lượng và củng cố niềm tin của người tiêu dùng đối với thương hiệu hạt điều thuần chủng Bình Phước (cũ). 

Nhờ chính sách hỗ trợ của Bộ Công Thương, thời gian qua, Hoàng Phú đã tham gia thành công nhiều hội chợ thương mại lớn. Đây là kênh quảng bá rất hiệu quả, giúp hạt điều Hoàng Phú tiếp cận sâu hơn với người tiêu dùng trong nước, mở rộng cơ hội tiếp cận đối tác quốc tế. Thời gian tới, Hoàng Phú sẽ tiếp tục chuẩn hóa sản xuất, từng bước đưa sản phẩm CNNT Việt khẳng định vị thế và vươn tầm quốc tế.

Đánh giá về chương trình, ông Dương Văn Hoàn, Phó Giám đốc Sở Công Thương Thái Nguyên, khẳng định: Bình chọn sản phẩm RISEP nhằm tôn vinh sản phẩm, đồng thời tạo động lực nâng cao năng lực sản xuất của cơ sở nông thôn. Mỗi kỳ bình chọn là dịp để Sở rà soát năng lực doanh nghiệp, từ đó xây dựng chính sách khuyến công sát thực tiễn.

Phát biểu khai mạc Lễ tôn vinh và trao Giấy chứng nhận sản phẩm RISEP cấp quốc gia lần thứ VI-2025, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng, khẳng định: Chương trình bình chọn sản phẩm RISEP là hoạt động quan trọng trong chương trình khuyến công quốc gia. Đây là dịp vinh danh sản phẩm chất lượng cao, giàu bản sắc văn hóa vùng miền, khẳng định tiềm năng phát triển bền vững của CNNT Việt Nam.

Sản phẩm RISEP được nguồn kinh phí khuyến công hỗ trợ tham gia hoạt động xúc tiến thương mại trong và ngoài nước

“Không dừng lại ở ý nghĩa biểu dương, chương trình bình chọn sản phẩm RISEP cấp quốc gia còn là một trong những hoạt động khuyến công trọng điểm, trở thành công cụ, chính sách thiết thực, góp phần thúc đẩy sản xuất, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế cho các cơ sở CNNT. Sau hơn 10 năm triển khai, chương trình đã hỗ trợ thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp, với trên 80% sản phẩm tiêu biểu được đổi mới công nghệ, cải tiến máy móc và tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại; hơn 70% đã có mặt trong hệ thống phân phối và chuỗi cung ứng toàn quốc. Điều này góp phần đưa hàng hóa nông thôn hội nhập ngày càng sâu rộng vào thị trường”, Thứ trưởng Phan Thị Thắng nhấn mạnh.

Định hướng trong giai đoạn tới

Có thể thấy, thời gian qua, công tác khuyến công đã có nhiều đổi mới, đặc biệt là việc ban hành các hành lang pháp lý mới như Thông tư 63/2025/TT-BCT quy định rõ ràng, minh bạnh về các tiêu chí và quy trình bình chọn sản phẩm RISEP. Tuy nhiên, nhìn nhận một cách thẳng thắn thì vẫn còn một số bất cập, đó là sự chênh lệch giữa các nhóm ngành. Có thể thấy, nhóm sản phẩm chế biến thực phẩm và nông lâm thủy sản luôn chiếm ưu thế áp đảo về số lượng và khả năng thương mại hóa. Trong khi đó, nhóm sản phẩm cơ khí, thiết bị máy móc phụ trợ nông nghiệp vẫn còn khiêm tốn do rào cản vốn và tiêu chuẩn kỹ thuật phức tạp. Bên cạnh đó, còn có những thách thức sau tôn vinh đó là có không ít cơ sở sau khi đạt danh hiệu cấp quốc gia vẫn giữ quy mô nhỏ lẻ, chưa thực sự bứt phá...

Vì vậy, để Chương trình bình chọn sản phẩm RISEP tiếp tục phát huy vai trò là điểm tựa nâng tầm sản phẩm CNNT, thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển xanh và bền vững, trong giai đoạn tới cần xem xét triển khai các giải pháp như:

-         Xây dựng gói chính sách hỗ trợ dành riêng cho các sản phẩm RISEP cấp quốc gia, như: Ưu tiên tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi. Hỗ trợ 100% kinh phí tư vấn xây dựng thương hiệu, bảo hộ sở hữu trí tuệ tại thị trường quốc tế. Đưa sản phẩm vào danh mục ưu tiên mua sắm công hoặc xúc tiến thương mại trọng điểm của quốc gia.

-         Đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh: Hỗ trợ các cơ sở CNNT đưa sản phẩm RISEP lên các sàn thương mại điện tử, đặc biệt là các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới như Amazon, Alibaba... và tích hợp tem truy xuất nguồn gốc Blockchain. Đồng thời, xem xét đưa các tiêu chuẩn giảm phát thải carbon, bao bì tuần hoàn, tiết kiệm năng lượng thành điểm cộng ưu tiên trong bộ tiêu chí bình chọn ở các kỳ tiếp theo.

-         Đổi mới công tác truyền thông và kết nối cung - cầu: Tăng cường công tác truyền thông cho sản phẩm RISEP, giúp người tiêu dùng trong nước nhận diện rõ nét giá trị của nhãn hiệu này.

Cùng với đó, định kỳ tổ chức các diễn đàn kết nối trực tiếp giữa các doanh nghiệp, cơ sở CNNT có sản phẩm đạt giải với các tập đoàn bán lẻ quốc tế và chuỗi siêu thị lớn.

-         Có chính sách riêng đối với các cơ sở chế tạo máy móc, công cụ phục vụ nông nghiệp nhằm tạo bức tranh CNNT phát triển cân đối và toàn diện.

Có thể nói, hành trình tôn vinh sản phẩm RISEP đã và đang chứng minh một định hướng đúng đắn của Đảng và Nhà nước trong phát triển kinh tế nông thôn. Với những đổi mới căn cơ từ thể chế đến hành động thực tiễn, tin rằng các sản phẩm mang bản sắc Việt sẽ không chỉ dừng lại ở danh hiệu, mà sẽ thực sự trở thành những thương hiệu mạnh, vươn xa trên bản đồ kinh tế toàn cầu.

Minh Vũ